«غەلىتە ئارال » ناملىق روماننى جۈل ۋېرن 1874 – يىلىدىن 1875 – يىلىغىچە بىر قاتاردا يېزىپ چىققان . ئامېرىكا ئىچكى ئۇرۇشى مەزگىلىدە بەش ئەسىرت كۈچى بالون ئارقىلىق قېچىپ چىقىپ تىنچ ئوكيان دىكى يىراق جايدىكى بىر ئىسسىق كانت لىق ئارالغا چۈشۈپ قالىدۇ . يان تېخنىكا سىر سىيۇس سمىتنىڭ رەھبەرلىكىدە ، ئۇلار قۇتقۇزۇلۇپ قالغانلاردىن مۇستەملىكە چىلەرگە ئايلىنىپ ، ئەسۋاب – سايمان ياسايدۇ ، پاناھلىق ئورۇنلار قۇرىدۇ ھەتتا بىر كېمە ياسايدۇ . لېكىن غەلىتە ئىشلار ئۇلارنىڭ ئۈستىدە نامەلۇم كۈچلەرنىڭ نازارەت قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ : چۈشەندۈرۈ لمەيدىغان قۇتقۇزۇش ھەرىكەتلىرى ، غەلىتە سوۋغاتلار ۋە كۆرünمەس قوغداش كۈچلىرى … پىرا تلار ئۇلارنىڭ پاناھلىق جايىغا خەۋپ يەتكۈزگەندە ، ئارالنىڭ ئەڭ يوشۇرۇن مەخپىيىتى ئاخىرى ئاشكارىلىنىپ ، ئۇلارنىڭ تەقدىرى باشقا بىر رىۋايەتلىك مۇساپىگە باغلىنىپ كېتىدۇ .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/The_Mysterious_Island