«كازا گراندېنىڭ خارابىلىرى» – كوسموس مىندېلېف ئېيتقان بۇ پەننىي ئەسەر 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرقى يىللىرىدا يېزىلغان . بۇ ئەسەردە جەنۇبىي ئارىزونادىكى گىلا دەرياسى ئەتراپىدا جايلاشقان «كازا گراندېنىڭ خارابىلىرى » نىڭ ئارخېئولوگىيەلىك ۋە ئارخىتېكتۇرالىق ئەھمىيىتى تەھلىل قىلىنغان . مىندېلېف بۇ يەرلىكلەرنىڭ ئارخىتېكتۇرىسىنىڭ كۆرۈنەرلىك مىسالىنى تەپسىلىي تەھلىل قىلىپ ، ئامېرىكا يەرلىكلىرىنىڭ تارىخىي مەكانلىرى توغرىسىدىكى چوڭقۇر چۈشەنچىگە تۆھپە قوشقان . «كازا گراندېنىڭ خارابىلىرى » دېگەن كىتابتا مىندېلېف بۇ قۇرۇلۇشنىڭ ئارخىتېكتۇرالىق ئالاھىدىلىكلىرى ، تارىخىي بازىسى ۋە ئىلگىرىكى تەھلىل لىرىنى تەھلىل قىلغان . كىتابتا بۇ خارابىلىكنىڭ فىزىكىلىق ئالاھىدىلىكلىرى ، يەنى ئۆلچىمى ، قۇرۇلۇش ئۇسۇلى ۋە ئۆيلىرىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى تەپسىلىي بايان قىلىنغان . مىندېلېف «كازا گراندې » نىڭ شىمالىي رايونلاردىكى پۇب لو ئارخىتېكتۇرىسىدىن پەرقلىرىنى بايان قىلىپ ، بۇ قۇرۇلۇشنىڭ ئۆزگىچە قۇرۇلۇش تېخنىكىلىرى ۋە ئۇنىڭ لايىھىسىگە تەسىر كۆرسەتكەن مۇھىت ئامىللىرىغا ئەھمىيەت بەرگەن . شۇنداقلا ، دەسلەپكى ئېكسپېدىتسىيە چىلەر ۋە مىسسى يو نىر لارنىڭ تارىخىي بايانلىرىنى مۇزاكىرە قىلىپ ، بۇ قۇرۇلۇشنى پىما خەلقى ، ئۇلارنىڭ ئۆرپ - ئادەتلىرى ۋە بۇ جاينى ئۇزاق مەزگىل ئىشلەتكەنلىكى بىلەن باغلاشقان . ياخشى تەسۋىرلەر ۋە سۈرەتلەر ئارقىلىق ، مۇئەللىف «كازا گراندېنىڭ خارابىلىرى » نىڭ جەنۇبىي غەربىي رايونلارنىڭ ئارخېئولوگىيەسى دائىرىسىدىكى ئەھمىيىتىنى قايتا تۇرغۇزغان .