G. K. چېستېرتون نىڭ « فا دىر براۋننىڭ ئەقىل – پاراسىتى » دېگەن كىتابى 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا يېزىلغان مەخپىيەتلىك ھېكايىلەر توپلىمىدۇر . بۇ كىتابتا فا دىر براۋن تونۇشتۇرۇلغان ؛ ئۇ ئادەتتىن تاشقىرى بىر پوپ بولۇپ ، ھۆكۈمەتنى قىيناپ قويىدىغان جىنايەتلەرنى يېشىشتا ئادەتتىكى دېتېكتىپ ئۇسۇللار ئەمەس ، بەلكى ئىنسان نىيىتىگە بولغان تېز تونۇشىدىن پايدىلىنىدۇ . ھېكايىلەردە ئادەقاۋاپلىق ۋە گۇناھ لىق ، تازالىق ۋە ناچارلىق قاتارلىق تېمىلار ئاساسىي جەھەتتىن ئوتتۇرىغا قويۇلغان بولۇپ ، ھەممىسى ئەنگلىيەنىڭ كۆركەم مەنزىرىلىرى ۋە كەڭ فىلوسوفىيىلىق مۇزاكىرىلەر ئارقا كۆرۈنۈشىدە بايان قىلىنغان . توپلىمنىڭ دەسلەپكى بۆلىكىدە فا دىر براۋننىڭ ئىككى ئائىلە ۋە جېيمس تودھانتېر ناملىق ياش ئەر ئەتراپىدىكى مەخپىيەتلىك ئىشلارغا چېتىلىپ قالغانلىقى بايان قىلىنغان . تودھانتېر ياتىقىدا باغلاپ قويۇلغان ھەم ئوخشاشلا زەھەر لەنگەن ھالەتتە بايقالغاندىن كېيىن ، گۇمانى ئۇنىڭ قوشنىسى مىستىر گلاسقا چۈشكەن ؛ بۇ ئەھۋال پوپ براۋن بىلەن داڭلىق جىنايەت شۇناس دوكتور ئورىئون خۇد نىڭ ئوتتۇرىسىدا قارشىلاشتۇرۇش پەيدا قىلغان . ھېكايە تەرەققىي قىلىپ بارغانسېرى ، فا دىر براۋننىڭ ئۆزگىچە ئۇمۇمىيۈزلۈك ئەقىل – پاراسىتى ۋە ئەخلاقىي ئىشەنچىسى نامايان قىلىنغان بولۇپ ، تەھقىقات جەريانىدا ئۆزىنىڭ يورۇق سۆزلەش ۋە زىچ بايقاش ئىقتىدارلىرى كۆرسىتىلگەن ؛ ئاخىرىدا ئادەتتىكى ئادىللىق ۋە تۇرق – قىياپەت توغرىسىدىكى قاراشلار سىناققا ئۇچراتىلغان .