كۇرت مورېكنىڭ «ئالەيدىن ۋە ئاجايىپ لامپا» دېگەن كىتابى ، «مىڭ بىر كېچە » دىكى كلاسسىك ھىكايىنىڭ خىيالىي شەكىلدە قايتا بايان قىلىنىشى بولۇپ ، ئېغىرلىقى 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا يېزىلغان . بۇ ھىكايە ، دادىسى كۆينەكچى بولغانلىقتىن ئاتا-ئانىسى بىلەن نامراتلىقتا ياشاۋاتقان ياش ئالەيدىننى چۆرىدەپ ئورۇنلاشقان . ھىكايە داۋاملاشقانسېرى سۈرەل مە ، مۇساپەرەت ۋە ئۆزىنى تونۇش تېمىلىرى نامايان قىلىنغان بولۇپ ، ئالەيدىننىڭ گۆھەرلىك سۈرەل مە بىلەن كۆرۈشۈشى تۇرمۇشىنى زور دەرىجىدە ئۆزگەرتىدۇ . ھىكايەنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا ، ئالەيدىن بىر خىل ئويغانچىلىق قىلىشقا ئامراق ياش بولۇپ تۇرۇۋېتىلگەن . ئافرىقىلىق بىر سۈرەل مە چىنىڭ كېلىشى ئالەيدىننىڭ تۇرمۇشىنى تېزلا زور دەرىجىدە ئۆزگەرتىدۇ ؛ بىراق بۇ سۈرەل مە چىنىڭ يوشۇرۇن مەقسىتى بار : ئۇ ئالەيدىننىڭ ياردىمىگە مۇھتاج بولۇپتۇ ، چۈنكى ئۇ ناھايىتى كۈچلۈك بىر سۈرەل مەنى قايتۇرۇۋالماقچى . ھىكايە ، ئالەيدىننىڭ دەسلەپكى نادانلىقى ۋە ئۇ كىرمەكچى بولغان سۈرەل مىلىك دۇنيانىڭ جەلپ قىلىشچان لىقى ھەم خەتەرلىكلىكىنى تەسۋىرلەيدۇ . ئالەيدىن سۈرەل مە چىنىڭ ئالدامچىلىق قىلىش ئىستىكا بىتىگە قارشى ئاگاھلانغان بولسىمۇ ، يەنىلا ئۆز تەقدىرىنى مەڭگۈ ئۆزگەرتىپ كېتەلەيدىغان بىر ئويۇنچاق قاپالاققا چۈشۈپ قالىدۇ .