Genri Osborn Teylorning «O‘rta asrlar tafakkuri (2 jilddan 2-jild)» asari XX asr boshlarida yozilgan tarixiy tadqiqotdir. Asar O‘rta asrlarda tafakkur va hissiyotlarning rivojlanishini yoritib, ushbu davrning intellektual va madaniy muhitini namoyish etadi. Kitobda sevgi va jamiyatdan tortib, sxolastik tafakkurning murakkab jihatlari hamda din bilan kundalik hayot o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirgacha bo‘lgan mavzular qamrab olingan bo‘lishi mumkin. Ikkinchi jildning boshlanishida, avvalo, Abaelyar va Eloizaning ta’sirchan sevgi qissasiga e’tibor qaratiladi; bu qissa o‘rta asrlarga xos ehtirosning tabiati va uning oqibatlarini o‘rganish uchun vosita bo‘lib xizmat qiladi. Teylor chuqur intellektual va hissiy rishtalar bilan ajralib turgan ularning munosabati oxir-oqibat fojiaga va jamiyat cheklovlariga duch kelganini bayon qiladi. Ularning maktublari, xususan, Eloizaning sevgilarini mahorat bilan himoya qilishi va nikoh haqidagi qarashlari orqali matn o‘rta asrlar qadriyatlari hamda ular duch kelgan shafqatsiz voqeliklar doirasidagi sevgining murakkab jihatlarini yoritadi va o‘sha davrning jamiyat me’yorlari hamda falsafiy oqimlari haqidagi kengroq munozaraga zamin yaratadi.