Reflections on the Decline of Science in England, and on Some of Its Causes
Kitob haqida
چارلز بېبىج نىڭ «ئەنگلىيەدە پەننىڭ چۈشۈشى ۋە ئۇنىڭ كەيبىر سەۋەبلىرى توغرىسىدا تەپەككۈرلەر » دېگەن ئەسىرى ، 19-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە يېزىلغان بولۇپ ، ئەنگلىيەدە پەننىڭ ھالىتى توغرىسىدىكى تەھلىل خاراكتېرلىك ئەسەر دۇر . بۇ ئەسەردە ، پەن تەتقىقاتىنىڭ چۈشۈشىگە تۈرتكە بولغان تۈرلۈك ئامىللار ئوتتۇرىغا قويۇلغان ، بولۇپمۇ مۇرەككەپ ۋە ئابستراكت پەن تارماقلىرىدا كۆرۈلگەن ئەھۋاللار تەھلىل قىلىنغان . بېبىج ، باشقا دۆلەتلەرنىڭ تەرەققىياتىغا سېلىشتۇرغاندا ئەنگلىيەدە پەننىڭ نەزەرگە ئىلىن ماس لىقىدىن ئەنسىرەپ ، ئورگانىزاتسىيىلەرنىڭ كەمچىللىكلىرى ۋە جەمئىيەتنىڭ بىخەستە لىكىنىڭ پەن تەرەققىياتىغا توسالغۇ بولۇشىنى بايان قىلغان . ئەسەرنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا بېبىجنىڭ بىر ئاقسۆڭەككە بولغان مۇھەببىتى بايان قىلىنغان بولسىمۇ ، ئۇنىڭ ئىسمى ئاتالمىغان ؛ بۇ ، پەن ئورگانىزاتسىيىلەرگە بولغان تەنقىدى توغرىسىدا ئۇنىڭ ئىنچىكىلىك بىلەن لېكىن تالاش-تارتىشقا سەۋەپچى بولغان پوزىتسىيەسىنى نامايان قىلىدۇ . ئۇ ، پەن تەتقىقاتىنىڭ قاتتىقلىق دەرىجىسىنىڭ چۈشۈشىنى ئېتىراپ قىلىپ ، مائارىپ سىستېمىسىنىڭ كەمچىللىكلىرى ، كەسپىي ھەرىكەتلەرنىڭ رولى ۋە ھۆكۈمەتنىڭ يېڭىلىق يارىتىشقا بولغان قوللاشى توغرىسىدا مۇلاھىزە قىلغان . ئۇ ، ئەنگلىيەنىڭ پەن جەھەتتىكى ئىقتىدارىنى قايتا گۈللەندۈرۈش ئۈچۈن پەن جەمئىيەتلىرى ، بولۇپمۇ « شاھىيەتلىك پەن جەمئىيىتى » دە ئىسلاھات يولغا قويۇشنى تەلەپ قىلغان . پۈتۈن ئەسەردە بېبىج ، بۇ مەسىلىلەر توغرىسىدا جامائەتنىڭ پىكىر ئالماشتۇرۇشىنى ئىلگىرى سۈرۈشنى مەقسەت قىلىپ ، ئەنگلىيەنىڭ يەر شارىدىكى پەن جەمئىيىتىدىكى ئورنىنى قايتۇرۇش ئۈچۈن تەدبىر قوللىنىشنى ئۈمىد قىلغان .
