جېيمس خاتون نىڭ « يەر شارى تەلىماتى : ئىسپاتلار ۋە سۈرەتلەر بىلەن » دېگەن كىتابى 1795-يىلى نەشر قىلىنغان گېئولوگىيەلىك ئەسەردۇر . بۇ ئەسەر يەر شارىنىڭ ئۇزاق مەزگىل داۋاملاشقان تەبىئىي كۈچلەرنىڭ تەسىرىدە شەكىللەنگەنلىكىنى ئىسپاتلاپ ، زامانىمىز گېئولوگىيەسىنىڭ ئاساسىنى تۇرغۇزغان . خاتون مۇنداق قاراشنى ئوتتۇرىغا قويغان : بۈگۈن كۆرۈلۈۋاتقان جەريانلار يېتەرلىك ۋاقىت بولسا تاشلاردا كۆرۈلىدىغان گېئولوگىيەلىك ئالاھىدى لىكلەرنى چۈشەندۈرۈپ بېرەلەيدۇ . ئۇنىڭ بۇ خىزمىتى ئىنجىل دىكى ۋاقىت جەدۋى لىرىگە تەھدىت سالغان ھەم « بىردەكلىك نەزەرىيەسى » نى ئوتتۇرىغا قويغان ؛ بۇ كېيىنكى مەزگىلدىكى تالانتلىق ئالىملارنىڭ ، جۈملىدىن چارلس لايل ۋە چارلس دارۋىن نىڭ پائالىيەتلىرىگە زور تەسىر كۆرسەتكەن .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_the_Earth