دونالد ماكېنزى ۋالىس نىڭ « رۇسىيە » دېگەن كىتابى 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرقى يىللىرى يېزىلغان كەڭ مەزمۇنلۇق ساياھەت خاتىرىسى ۋە تەجرىبى لەرنى بايان قىلىدىغان ئەسەردۇر . بۇ كىتاب رۇسىيەنىڭ تۇرمۇشى ، جۇغراپىيەسى ۋە مەدەنىيىتىنىڭ ئۆزگىچە يۈزلىرىنى تەھلىل قىلىپ ، ئاپتورنىڭ بۇ دۆلەتتە ئالتە يىل تۇرغان مەزگىلدىكى تەجرىبى لىرى ۋە بايقىشلىرىنى ئەكس ئەتتۈرگەن بولۇپ ، نەچچە ئون يىلغا سوزۇلغان كېيىنكى زىيارەتلىرى ۋە تەتقىقاتلىرىمۇ بۇ كىتابقا قوشۇلغان . كىتاب ساياھەت جەريانىدىكى مۈشكۈل لىكلەر ، ئوخشاش بولمىغان ئامما بىلەن بولغان ئالاقىلار ھەم رۇسىيەدىكى ئىجتىمائىي - سىياسىي ۋەزىيەت توغرىسىدا ئۇچۇر بېرىپ ، زامانىۋىلاشتۇرۇش ۋە ئەنئەنىلەر تېمىلىرىنى مەدەنىيەتنىڭ مول لۇقى سىجىلغىسىدا تەھلىل قىلغان . « رۇسىيە » دېگەن كىتابنىڭ باشلىق بۆلىكى ئوقۇرمەنلەرنى ئاپتورنىڭ رۇسىيەدە ساياھەت قىلىش توغرىسىدىكى تەسىراتلىرى بىلەن تونۇشتۇرۇپ ، تۆمۈريول ۋە يول تورىنىڭ قىيىنچىلىقلىرى ۋە ئالاھىدىلىكلىرىگە دىققەت قىلدۇرغان . ۋالىس تۆمۈريول يولۇچىلىقىنىڭ راحەتلىكى ۋە ئازابى ، رۇسىيەدىكى مېھمانخانىلارنىڭ غەيرىي ئادەتلىرى ھەم ئۇ يولۇققان دېھقانلار ، سودىگەرلەر قاتارلىق كىشىلەر توغرىسىدا بايانلارنى يېزىپ ، كەڭ زېمىندا لوگىستىكا جەھەتتە يولۇچىلىق قىلىشنىڭ ۋاقىتىمۇ ھەيران قالارلىق تەرەپلىرىنى تەسۋىرلەپ ، شۇ دەۋردىكى رۇسىيەنىڭ قاتناش ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ رېئاللىقىغا نۇر چۈشۈرگەن . ئۇ شەھەر - يېزا تۇرمۇشى ئوتتۇرسىدىكى مەدەنىيەت پەرقلىرى توغرىسىدا تەپەككۈر قىلىپ ، دېھقانلار جەمئىيىتى ، يەرلىك ئادەتلەر ھەم ساياھەت جەريانىدا رۇس تىلىنى ئۆگىنىش قۇربانىيىتى توغرىسىدا بايانلار يېزىپ ، كىتابنىڭ مەزمۇنىنى بېيىتكەن .