«كوسموس : ئالەمنىڭ فىزىكىلىق تەسۋىرى » ( 1- توم ) ، ئالېكساندىر فون خۇمبولت قا ئىگە بولۇپ ، 1845 – 1862 يىللىرى ئارىلىقىدا نەشر قىلىنغان بىر پەنلىك تېزىسى دۇر . بېرلىن ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى لېكسىيىلەردىن تۇغۇلغان ھەم خۇمبولتنىڭ ئامېرىكا ۋە ئاسىيادا قىلغان ئېكسپېدىتسىيىلىرىنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىغان بۇ كىتابتا تەبىئەتكە دائىر بىرلىككە كەلگەن كۆز-قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلغان . خۇمبولت مۇنداق قارايدۇ : ئالەمۋى قانۇنلار ھەم ئاسمان جەھەتتىكى تەرتىپنى ، ھەم يەر شارىدىكى قالايمىقانچىلىقنى ئىدارە قىلىدۇ ؛ شۇڭا ئوقۇرمەنلەر نەزەرىيۋى بايقاش ۋە سۇبيېكتىپ تەپەككۈر ئارقىلىق بىزنىڭ فىزىكىلىق دۇنيامىزدىكى بىر پۈتۈنلۈك ۋە ئىناقلىقنى تونۇپ يېتىشى كېرەك .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/Cosmos_(Humboldt_book))