«جین ایر؛ یا خاطرات یک معلم خصوصی» نوشته شارلوت برونته، رمانی است که در سال ۱۸۴۷ منتشر شد. این اثر پیشگامانه داستان جین ایر را از دوران کودکی آزاردهندهاش، گذر از مراحل تحصیل و استخدام به عنوان معلم خصوصی در خانه «تورنفیلد هال»، تا رابطه عاشقانهاش با آقای راچستر دنبال میکند. این رمان که از منظر شخص اول روایت شده است، به بررسی رشد اخلاقی و معنوی جین ایر میپردازد و در عین حال به مسائلی چون طبقهبندی اجتماعی، جنسیت، دین و فمینیسم نیز میپردازد. این اثر رماننویسی را به طور کامل دگرگون کرد و همچنان یکی از عالیترین رمانهای ادبیات انگلیسی محسوب میشود.