فرانك ھارىس نەشىر قىلغان «ئوسكار ۋايلد : تۇرمۇشى ۋە ئىقرارلىرى. 2- توم » 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا يېزىلغان بىيوگرافىيەلىك ئەسەردۇر . بۇ تومدا ئوسكار ۋايلدنىڭ تۇرمۇشىدىكى تاسقىنلىق مەزگىل تەپسىلىي بايان قىلىنغان بولۇپ ، ئۇنىڭ جەزمەن يۈز كېلىشى پتۇرغان خىرىسلار ھەم تۇتۇقلۇق جازاسى مەزگىلىدە ئۆز شەخسىيىتىدە بولغان ئۆزگىرىشلەر تەھلىل قىلىنغان . بۇ ئەسەر ۋايلدنىڭ جەڭىۋېلىش كۈرىشلىرىگە باھا بېرىش بىلەن بىر ۋاقىتتا ، ئازاب-ئوقۇبەتنىڭ ئادەمنىڭ ئىنسانىيلىقى ۋە سەنئەتچىلىكىگە بولغان تەسىرىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىدۇ . بۇ تومنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا ئوسكار ۋايلدنىڭ تۇرمۇش تەجرىبىلىرى تۈپەيلىدىن كەلگەن كەيپىياتلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنغان بولۇپ ، تۇتۇقلۇق جازاسىنىڭ قاتتىق رېئاللىقلىرى ۋە ئۇنىڭ كەيپىياتىغا كەلتۈرگەن تەسىرلەرگە ئەھمىيەت بېرىلگەن . ھارىس ، ۋايلدنى بىر خىل ئۇستىدىن كېلىنمەيدىغان جاپاغا دۇچ كەلگەن سەنئەتكار قىلىپ تونۇشتۇرۇپ ، ئۇنىڭ ۋەيران بولۇپ كېتەمدۇ ياكى ئۆزىنىڭ ئەھۋالىدىن ئۈستۈن كېلە لەمدۇ دېگەن مەسىلىنى تەپەككۈر قىلغان . جانلىق تەسۋىرلەر ئارقىلىق ، بۇ ئەسەردە ۋايلدنىڭ دەسلەپكى مەزگىلدە كۆرگەن ئازاب-ئوقۇبەتلەر ، كېيىن تۇرمۇش ئورگانلىرىدىن ئېرىشكەن ياخشى مۇئامىلە ھەم ئازاب-ئوقۇبەتنىڭ قىممىتى توغرىسىدىكى تونۇشلىرى بايان قىلىنغان . بۇ ئۆزگىرىشلەر ئۇنى ئىنسانىيەت توغرىسىدا تېخىمۇ چوڭقۇر تونۇشقا يېتىشكە يېتەكلىگەن بولۇپ ، شۇنداقلا ئۇنى « De Profundis » ناملىق ئەسىرنى يېزىشقا رىغبەتلەندۈرگەن . تۇرمۇشنىڭ قاتتىق شارائىتلىرى ئۇنىڭ ئۆتمۈشى ۋە كەلگۈسى توغرىسىدا مۇھىم تەپەككۈرلەرگە كەلتۈرۈپ چىقارغان .