جېيمس ئانتونى فرۇ د نىڭ « مارى تju دورنىڭ خانىدانلىق دەۋرى » دېگەن كىتابى 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرىدا يېزىلغان تارىخىي بايانات بولۇپ ، ئەنگلىيەنىڭ مارى 1 - خانىشىنىڭ تۇتقان قالايمىقان خانىدانلىق دەۋرى ، كاتولىك دىنىنى قايتۇرۇپ كېلەلەيدىغان تىرىشچانلىقلىرى ھەم ئۇنىڭ دۇچ كەلگەن ئىجتىمائىي ۋە سىياسىي خىرىسلار تەھلىل قىلىنغان . بۇ كىتابدا مارى تju دورنىڭ خانىدانلىق دەۋرىگە مۇناسىۋەتلىك تارىخىي ئەھۋاللار ، جۈملىدىن ئۇنىڭ ئىسپانىيەنىڭ فىلىپ پادىشاھى بىلەن نىكاھلىنىشى ھەم ئۇنىڭ خانىشىلىق مەزگىلىدە يۈز بەرگەن تالاش - تارتىشلار تەپسىلىي بايان قىلىنغان . كىتابنىڭ دەسلەپكى قىسمى مارى تju دورنىڭ خانىدانلىق دەۋرىگە مۇناسىۋەتلىك تالاش - تارتىشلارنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىش ئۈچۈن پايدىلىق زەمىن تەييارلاپ بېرىدۇ . كىتاب ئېدۋارد 6 - پادىشاھنىڭ ئالەمدىن ئۆتۈشىنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشى بىلەن باشلىنىپ ، مارى تju دورنىڭ پادىشاھلىق ھوقۇقىنى ئالغۇسى بولغاندا ئەنگلىيەنى قاپلاپ كەتكەن قالايمىقانچىلىق ۋە ئېنىقسىزلىقلار تەسۋىرلەنگەن . فرۇ د بۇ مەزگىلدىكى سىياسىي مانىۋىر لار ، دىنىي قىزغىنلىق ھەم ئۆزارا زىت لىشىشلارنى كىتابىدا تەپسىلىي بايان قىلىپ ، مارى تju دورنىڭ خانىدانلىق دەۋرىگە مۇناسىۋەتلىك مەسىلىلەرنى چوڭقۇر ئىزاھلاپ بېرىدۇ . مارى تju دورنىڭ پادىشاھلىق ھوقۇقىغا دائىر خەۋپ - خەتەرلەر ، جۈملىدىن لېيدى جېين گرې ينى قوللايدىغان رەقىب توپلار توغرىسىدىكى باياناتلار كىتابنىڭ داۋامىدا ئۆز ئورنىنى تاپقان . بۇ كىتابتا مارى تju دور ھەم ئۆزىگە يول قويۇلمىغان شارائىتلارنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغۇچى بولۇپ تەسۋىرلەنگەن ھەمدە تارىخىي جەھەتتە مۇھىم شەخسىيەتكە ئىگە دەپ بايان قىلىنغان .