Ser Tomas Stamford Rafflesning «The History of Java» asari XIX asr boshlarida yozilgan tarixiy tadqiqotdir. Ushbu muhim asarda o‘sha davrda Yevropa davlatlari katta qiziqish bildirgan Indoneziya oroli — Yavaning geografiyasi, madaniyati va tarixi batafsil bayon etiladi. Asar, ayniqsa, mustamlakachilik oqibatlari hamda Gollandiya mustamlaka hukumati bilan mahalliy aholi o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganib, bu mintaqadagi boshqaruv va savdoning murakkab jihatlari haqida tasavvur beradi. Asarning boshlanish qismida Regent shahzodaga bag‘ishlov va Rafflesning Yava haqida xolis va asoslangan nuqtayi nazar taqdim etish niyatini bayon qiluvchi so‘zboshi berilgan; unda Gollandiya ma’muriyati haqidagi ehtimoliy noto‘g‘ri talqinlarga ham to‘xtalib o‘tiladi. Raffles Yava leytenant-gubernatori lavozimida ishlagan davrida olib borgan kuzatuvlarining zaminini tanishtirar ekan, yavalik xalqqa nisbatan adolat va xayrixohlikka asoslangan maqsadlarini ta’kidlaydi. Kirish qismida, shuningdek, Yavaning geografik muhiti, iqlim sharoitlari hamda Yevropa davlatlarining, xususan portugallar va gollandlarning dastlabki aloqalariga alohida urg‘u berilgan holda, savdo va mustamlakachilik istilosidagi muhim tarixiy ahamiyati yoritiladi. Shu tariqa Yavaning boy tarixi, xalqi va Rafflesning mustamlakachilik munosabatlari haqidagi mulohazalarini keng qamrovda o‘rganish uchun zamin yaratiladi; bu mavzular tarix, antropologiya va mustamlakachilik tadqiqotlariga qiziquvchi kitobxonlarni jalb etishi shubhasiz.
Ushbu kitob haqidagi Vikipediya sahifasi: en.wikipedia.org/wiki/The_History_of_Java