Jeyms Todning “Rajastan yilnomalari va qadimiy yodgorliklari, 3 jilddan 1-jild” asari XIX asr boshlarida yozilgan tarixiy bayondir. Ushbu asar Hindistonning Rajastan hududidagi rajput davlatlarining boy tarixi, madaniyati va geografiyasiga bag‘ishlangan. Batafsil shajaralar, feodal tuzum tavsiflari va rajputlar jamiyati haqidagi mulohazalarni o‘z ichiga olgan kitob ham bayoniy solnoma, ham mintaqaning tarixiy taraqqiyotini tahlil qiluvchi tadqiqot vazifasini bajaradi. Matnning boshlanish qismida muallifning rajputlar merosini hujjatlashtirish maqsadi, shuningdek, siyosiy vaziyat o‘zgarib borayotgan, ayniqsa, Britaniya mustamlakachiligi aralashuvidan keyingi davrda ularning tarixini saqlab qolishdagi qiyinchiliklarni e’tirof etishi aks etgan batafsil bag‘ishlov va so‘zboshi berilgan. Unda Todning siyosiy agent sifatidagi tajribalari, rajputlar madaniyatiga bo‘lgan mehr-muhabbati hamda asarning salmoqli tarixiy hujjat sifatidagi ahamiyati bayon etiladi. Kirish qismida rajputlarning ilmiy-tadqiqot nuqtayi nazaridan tutgan o‘rni va madaniy ahamiyati ta’kidlanib, keyingi boblarda ularning hayoti, an’analari va tarixiy ahamiyatini chuqur o‘rganish uchun zamin yaratiladi.