چارلز دارۋىن نىڭ « ئادەم ۋە ھايۋانلاردىكى كۆڭۈل ھاللارنىڭ ئىپادىلىنىشى » دېگەن ئىلمىي ئەسىرى 1872- يىلى نەشر قىلىنغان . دارۋىننىڭ بۇ ئۈچىنچى چوڭ تەتقىقاتىدا ، ئادەملەرنىڭ كۆڭۈل ھاللىرىنىڭ بىيولوگىيىلىك مەنبەسى تەھلىل قىلىنغان – كۈلۈش ، چاچقۇرۇشتىن قىزارىپ كېتىش ، ھەيران قالىش قاتارلىق ھەرىكەتلەرگىچە . دارۋىن ئەنئەنىۋى روھانىي تەسۋىرلەرگە خىلاپلىق قىلىپ ، بۇ كۆڭۈل ھاللارنىڭ ھايۋانلارنىڭ ھەرىكەتلىرىگە مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى ، شۇنداقلا بۇ كۆڭۈل ھاللارنىڭ بارلىق ئادەمىي مەدەنىيەتلەردە ئورتاق بولغانلىقىنى تەشەببۇس قىلغان . سوئال لايىھىلىرى ، پسىخولوگىيەلىك تەجرىبىلەر ۋە يېڭىچە فوتوگرافىيە قاتارلىق يېڭىچە ئۇسۇللارنى قوللىنىش ئارقىلىق دارۋىن زىھنىي ھالەتلەر بىلەن فىزىكىلىق ھەرىكەتلەر ئوتتۇرسىدىكى مۇناسىۋەتنى بايقاپ چىققان ؛ بەزىلەر بۇ نەتىجىنى زامانىۋى پسىخولوگىيەنىڭ ئاساسى دەپ قارايدۇ .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/The_Expression_of_the_Emotions_in_Man_and_Animals