چارلز دارۋىن نىڭ « تۈرلەرنىڭ پەيدا بولۇشى تەبىئىي تاللاش ئارقىلىق » دېگەن ئەسىرى 19 - ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا يېزىلغان بىر پەن نەتىجىسىدۇر . بۇ ئەسەردە تەدرىجىي تەرەققىياتنىڭ ئاساسىي قاراشلىرى مۇزاكىرە قىلىنغان بولۇپ ، تەبىئىي تاللاش مېخانىزملىرى ۋە تۈرلەرنىڭ ئورتاق ئاتا - بوۋى لاردىن پەيدا بولۇشىغا ئەھمىيەت بېرىلگەن . دارۋىن ، ھەر قايسى ساھەلەردىكى ئىسپاتلارنى ئەستايىدىل تەكشۈرۈش ئارقىلىق يەر شارىدىكى ھاياتنىڭ كۆپ خىل لىقىنى چۈشىنىشتە ئىنقىلابىي تۈزۈلمە ئوتتۇرىغا قويغان . بۇ ئەسەرنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا دارۋىن تۈرلەرنىڭ تارىخى ۋە تەدرىجىي تەرەققىياتى توغرىسىدا ئويلىنىپ ، بۇرۇنقى تەبىئەت شۇناسلارنىڭ قاراشلىرىنىڭ ئۆز تەھلىل لىرىگە نېمە دەرىجىدە ئاساس سالغانلىقىنى بايان قىلغان . ئۇ ، كۆپ خىل لىقنىڭ مۇھىملىقى ، ھاياتلىقنىڭ مەۋجۇد بولۇش كۈرىشى ۋە تەبىئىي تاللاشنىڭ تەدرىجىي تەرەققىياتنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچلىرى ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان . شۇنداقلا ، ئۆز ساياھەتلىرى ۋە تەتقىقاتلىرىدىن كەلگەن ھېكايىلەرنى بايان قىلىپ ، مۇقىم ، ئۆزگەرمەس تۈرلەر دېگەن قاراشقا خىلاپ ئەمەلىيەتكە ئاساسلانغان نازارىيىلەرنى كۆرسەتكەن . دارۋىننىڭ بۇ يازمىسىدىن ، ئۇنىڭ پەنلىك ئۇسۇلغا بولغان چوڭقۇر مەستانى لىقى ئېنىق كۆرۈنىدۇ ؛ چۈنكى ئۇ ، ئادەتتە ئەنئەنىۋى قاراشلار بىلەن توسۇلغان بۇ ساھەدە كوللېكتىپ چۈشەنچە ھاسىل قىلىشقا كۈچ چىقارغان .
تېخىچە ئوقۇمىغانلار ئۈچۈن : بۇ كىتابنىڭ 1- نەشرىنى PG[#1228] دىن كۆرۈۋالسا بولىدۇ . پرويېكت « گوتېنبېرگ » نىڭ بۇ ئېلېكترونلۇق كىتابنىڭ نەچچە نەشىرى بار : [#1228] (1859 ، 1- نەشر ؛ مەزمۇن جەدۋىلى بار HTML فايلى ) ؛ [#22764] (1860 ، مەزمۇن جەدۋىلى بار HTML فايلى ) ؛ [#2009] (6- نەشر ؛ تولۇقلاپ نەشرلەنگەن HTML نەشرى ) .