„Pochodzenie gatunków poprzez naturalny dobór” autorstwa Karola Darwina to naukowa publikacja napisana w połowie XIX wieku. W tym dziele rozpatrują się fundamentalne zasady ewolucji, z szczególnym naciskiem na mechanizmy naturalnego doboru oraz proces wywodzenia się gatunków od wspólnych przodków. Na podstawie dokładnej analizy dowodów ze różnych dziedzin Darwin przedstawia rewolucyjne podejście do zrozumienia rozmaitych form życia na Ziemi. Na początku publikacji autor reflektuje nad historią i ewolucją gatunków, pokazując, w jaki sposób poglądy wcześniejszych naturalistów stanowią podstawę dla jego teorii. Podkreśla znaczenie zmienności, walki o byt oraz naturalnego doboru jako motywacji rozwoju organizmów. Dodatkowo opowiada anegdoty z swoich podróży i badań, naciskając na empiryczne obserwacje, które kwestionują ideę stałości i nieruźności gatunków. Jego tekst pokazuje głębokie oddanie Darwina naukowej metodzie, gdyż starał się osiągnąć wspólne zrozumienie w dziedzinie często zacienionej tradycyjnymi przekonaniami.
Patrz także PG#1228 – pierwsze wydanie. Projekt Gutenberg posiada kilka wersji tego e-booka: #1228 (1859, pierwsze wydanie, plik w formacie HTML z zawartością); #22764 (1860, plik w formacie HTML z zawartością); #2009 (6. wydanie, w formacie HTML, oficjalna edycja).