پلا توننىڭ « تىماي ئوس » ناملىق ئەسىرى مىلادىيەدىن ئىلگىرىكى 360- يىلى يېزىلغان پەلسەپىۋى سۆھبەت تۇر . بۇ ئەسەردە ئۇزۇن مونولو گلار ئارقىلىق فىزىكىلىق كائىناتنىڭ ماھىيىتى ۋە ئىنسانىيەتنىڭ ئۇنىڭ ئىچىدىكى ئورنى تەھلىل قىلىنغان . « دېمى يۇرگ » ناملىق ئىلاھىي ئىشچى قالايمىقانچىلىقتىن تەرتىپ چىقارغان ھەم كائىناتنى مەڭگۈلۈك ، مۇكەممەل فورمىلار بويىچە شەكىللەندۈرگەن . بۇ سۆھبەتتە نېمە ئۈچۈن دۇنيا ھاياتلىق ، ئەقىللىق بىر پۈتۈنلۈك قىلىپ مەۋجۇت بولغانلىقى ۋە ئېلېمېنتلارنىڭ دەسلەپكى قالايمىقانچىلىقتىن قانداق تەرتىپكە كەلتۈرۈلگەنلىكى تەھلىل قىلىنغان . شۇنىڭدەك ئاتلانتىس رىۋايىتىمۇ بايان قىلىنغان بولۇپ ، بۇ ئاساسىي جەھەتتىن تېخىمۇ چوڭقۇر كائىنات شۇناسلىق تەسەۋۋۇر لىرىنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن زېمىن سۈپىتىدە ھېسابلىنىدۇ .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/Timaeus_(dialogue))