ۋىليام داگلاس مورىسون نىڭ «جىنايەت ۋە ئۇنىڭ سەۋەبلىرى » دېگەن كىتابى 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە يېزىلغان بىر پەنلىك ئەسەردۇر . بۇ كىتاب جىنايەتكە مۇناسىۋەتلىك مۇرەككەپ ھادىسىلەرنى تەھلىل قىلىپ ، جىنايەتچىلىك قىلمىشىغا تۈرتكە بولىدىغان ئاساسىي سەۋەبلەرنى ھەمدە جەمئىيەتنىڭ بۇغا بولغان ئىنكاسلىرىنى تەتقىق قىلىشنى مەقسەت قىلغان . سانلىق مەلۇماتلار ۋە ئىجتىمائىي ئامىللارنى ئىنچىكىلىك بىلەن تەكشۈرۈش ئارقىلىق ، مورىسون تېخىمۇ ياخشى جىنايى ئىشلار ئىدارە قىلىش سىياسەتلىرىنى تۈزۈش ھەم جىنايەت توغرىسىدىكى كەڭ تارقالغان خاتا تۇيغۇلارنى چۈشىنىشنى مەقسەت قىلغان . بۇ ئەسەر جىنايەتنى پەنلىك نۇقتىدىن چۈشىنىش ئۈچۈن ئاساس سالغان ھەم جىنايى ئىلمىغا سىستېمىلىق پىرىنسىپ بويىچە مۇئامىلە قىلىشنىڭ زۆرۈرلۈكىنى گەۋدىلەندۈرگەن . مورىسون جىنايەت سانائىتى توغرىسىدا ئىشەنچىلىك ستاتىستىكا مەلۇماتلارنىڭ تارىخىي جەھەتتە يېتىشمەسلىكىنى ، بۇنىڭ بۇرۇنقى جىنايەت پەيدا بولۇش قانۇنىيىتىنى بايقاش تىرىشچانلىقلىرىغا ۋە جازالارنىڭ ئۈنۈملۈك لۈكىگە تەسىر يەتكۈزگەنلىكىنى توختىلىدۇ . ئۇ بىر قىسىم ئىقتىسادىي ئامىللارنىڭ ، مەسىلەن نامراتلىقنىڭ جىنايەتكە سەۋەپچى بولۇشىغا دائىم ئەيىب لەنگەنلىكى ، لېكىن ئۇلارنىڭ پەقەت قىسمەن مەسئۇل ئىكەنلىكىنى ؛ روھىي ۋە جىسمانىي ساغلاملىق ، شەخسلەرنىڭ خاراكتېرى ھەم كەڭ تۈزۈلمىلىك ئىجتىمائىي مۇھىتنىڭمۇ ئىنتايىن مۇھىم رول ئوينايدىغانلىقىنى تەشەببۇس قىلىدۇ . مېتودولوگىيىلەرنى ياخشىلاشقا ئەھمىيەت بېرىش ئارقىلىق ، مورىسون كېيىنكى پاراڭ لاردا تەپسىلىي تەھلىل قىلىنىدىغان ئاساسلىق ئۇقۇملارنى ئوتتۇرىغا قويغان .