يۇلىي سىزارنىڭ « گالل يە ئۇرۇشى توغرىسىدىكى باياناتلار » ( 5 – 8- كىتابلار ) بولسا م.ئى. 58 – 50 – يىللار ئارىلىقىدا يېزىلغان بىرىنچى قوللىق ھەربىي باياناتتۇر . سىزار بۇ باياناتتا گال لىيەدە رىم ئىمپېرىيەسىنىڭ تاجاۋۇزىغا قارشى تۇرغان كېلت ۋە گېرمانىيەلىكلەرگە قارشى يۈرگۈزگەن توققۇز يىللىق ھەربىي ھەرىكەتلەرنى بايان قىلىدۇ . بۇ ئەسەر 3- شەخس نۇقتىسىدىن يېزىلغان بولۇپ ، رىمنىڭ تەۋەلىكىنى ھازىرقى فرانسىيە ، بېلگىيە قاتارلىق جايلارغا كېڭەيتىش جەريانىدا يۈز بەرگەن ئۇرۇشلار ، سىياسىي مەخپىيەت چىلىكلەر ۋە ھەربىي تاكتىكىلەر توغرىسىدا ئېنىق ئۇچۇرلار بېرىلگەن . سىزار بۇ باياناتلارنى ئۆزىنىڭ ھەرىكەتلىرىنى ئاقلاش ۋە رىمدىكى سىياسىي دۈشمەنلىرىگە قارشى ئاممىۋى قوللاشقا ئېرىشىش ئۈچۈن ئىشلەتكەن . رىمغا قايتىپ كەلگەندە سىزارنى جىنايى ئىشلار بويىچە قىلىپ ئەيىبلەشكە تەھدىت سالغانلار بولۇپتى .