The Dawn of Reason; or, Mental Traits in the Lower Animals
Kitob haqida
«ئاقىللىقنىڭ ئەتىگى ياكى تۆۋەن دەرىجىدىكى ھايۋانلاردىكى روھىي خۇسۇسىيەتلەر » ناملىق كىتاب جېيمس ۋېئىر يازغان بولۇپ ، 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرىدا تۈزۈلگەن بىر پەن نەشرىياتى دۇر . بۇ كىتاب تۆۋەن دەرىجىدىكى ھايۋانلارنىڭ روھىي ئىقتىدارلىرىنى ، ئۇلارنىڭ ئېڭى ، ھېس سىياتلىرى ۋە غەيرىي ئىقتىدارلىرى توغرىسىدا تەتقىقات قىلىش ئارقىلىق تەھلىل قىلىپ ، بۇ مۇرەككەپ تېمىنى ئادەتتىكى ئوقۇرمەنلەرگە چۈشىنىشلىك شەكىلدە يەتكۈزۈشنى مەقسەت قىلغان . يازغۇچى ئوخشاش بولمىغان تۈرلەرنى تەپسىلىي تەكشۈرۈش ئارقىلىق روھىي جەريانلارنىڭ مەنبەسى ۋە ئۇلارنىڭ ھايۋاناتلار دۇنياسىدىكى ئالاقىسى توغرىسىدا يېزىقچىلىق قىلغان . كىتابنىڭ باشلىق بۆلىمىدە « روھ » نى نېرۋا فۇنكسىيىسى دەپ ئېنىقلاپ ، ئېڭلىق ۋە ئېڭسىز روھىي جەريانلار ئوتتۇرىسىدىكى پەرق ئېنىق لانغان . ۋېئىر فىزىولوگىيە ، مورفولوگىيە ۋە پسىخولوگىيەنىڭ ئۆز-ئارا مۇناسىۋىتىنى تەكىتلەپ ، بۇ ئامىللارنىڭ تۆۋەن دەرىجىدىكى ھايۋانلاردا قانداق تەرەققىي قىلغانلىقىنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئاساس سالغان . ئۇ مېدۇزا ۋە ئاكتىنوفرى يەلەر قاتارلىق مىساللارنى ئىشلەتكەنھالدا روھىي پائالىيەتلەرنىڭ ، ھېس سىياتلارنىڭ تەرەققىياتى ۋە ئېڭنىڭ پەيدا بولۇشىنى چۈشەندۈرگەن ھەمدە ئەڭ ئاددىي ئورگانىزملارمۇ مۇھىتىغا قارىتا ماسلىشىش كۆرسىتىدۇ دەپ كۆرسەتكەن .
