Romen Rollanning «Tolstoy hayoti» asari ilk bor 1911-yilda nashr etilgan tanqidiy biografiyadir. Ushbu ehtiromnoma Lev Tolstoyning iztirobli yoshligi va harbiy xizmatidan tortib, oilaviy osoyishtalik yillarida «Urush va tinchlik» hamda «Anna Karenina» asarlarini yaratgan ijodiy kamolotigacha bo‘lgan notinch ichki hayotini tasvirlaydi. Rollan Tolstoyning tobora chuqurlashib borgan ruhiy inqirozlarini, Xudoni kashf etishini, qashshoqlik bilan yuzlashib, san’atning maqsadi haqida savollar bergan sari sevimli xotinidan borgan sari uzoqlashib ketganini o‘rganadi. Nobel mukofoti laureati buyuk adibning kurashlarini tahlil qiladi.