Xenophon’un “Kurucu Kral Kyros 1. Bölüm” adlı eseri, M.Ö. 370 yılı civarında yazılmış bir Antik Yunan tarihi eseridir. Bu eserde, Küçük Kyros tarafından Pers tahtını kardeşinden almak üzere tutulan on bin Yunan paralı askerin 401 yılındaki seferi anlatılmaktadır. Kyros savaşta öldükten ve komutanları haince öldürüldükten sonra, Yunanlılar düşman toprakların derinliklerinde mahsur kalırlar. Xenophon, bu insanların Karadeniz’e ulaşmak için çöller ve dağlar arasında yaptıkları umutsuz yolculuğu, düşmanlarla verdikleri mücadeleleri ve hayat-kalım kararlarını detaylı bir şekilde anlatır.