«Дванаццаць гадоў у рабстве» Саламона Нартупа — мемуары, апублікаваныя ў 1853 годзе. Нартуп, свабодны чарнаскуры мужчына і музыкант з Нью-Ёрка, распавядае, як яго падманам выкралі і прадалі ў рабства на Поўдні ЗША. У ягоным аповедзе падрабязна апісваюцца дванаццаць гадоў няволі на плантацыях Луізіяны, жорсткая рэальнасць рабства — ад рынкаў рабоў да жыцця на плантацыях, — перш чым ён нарэшце здолеў вярнуць сабе свабоду. Апублікаваны неўзабаве пасля «Хаціны дзядзькі Тома», гэты аповед відавочцы стаў бестселерам: было прададзена 30 000 асобнікаў.
Вікіпедыйная старонка пра гэтую кнігу: en.wikipedia.org/wiki/Twelve_Years_a_Slave