«سفری از میان ایران، ارمنستان و آسیای صغیر به قسطنطنیه» اثر جیمز موریه، گزارشی تاریخی است که در اوایل قرن نوزدهم نوشته شده است. این کتاب سفرهای موریه را در مقام منشی سفارت اعلیحضرت در دربار ایران روایت میکند و مشاهدات و تجربههای او را از سال ۱۸۰۸ تا ۱۸۰۹، هنگامی که از این مناطق میگذشت تا به قسطنطنیه برسد، با جزئیات شرح میدهد. این اثر تصویری دستاول از چشماندازهای فرهنگی و پویاییهای سیاسی ایران در دورهای مهم از تاریخ آن ارائه میکند. آغاز این روایت خواننده را با انگیزههای موریه برای ثبت سفرش آشنا میسازد و بر کنجکاویای که پس از بازگشت او به انگلستان دربارهٔ ایران وجود داشت تأکید میکند. او بر اهمیت مشاهداتش، بهویژه دربارهٔ ویرانهها و پیکرههایی که با آنها روبهرو شده بود، اشاره میکند. فصلهای آغازین، عزیمت موریه از بمبئی، سفر کشتی از طریق دریای عرب و رسیدن او به بندر بوشهر در ایران را توصیف میکنند. موریه با تأکید بر توصیفهای زنده از سرزمینها و مردمانی که مشاهده میکند، زمینه را برای ترسیمی غنی از پیچیدگیهای سیاسی، تعامل با صاحبمنصبان محلی و شگفتیهای جغرافیاییای که در سراسر سفرهایش تجربه میکند، فراهم میسازد.