«اثرات ژنتیکی پرتوها» نوشتهٔ آیزاک آسیموف و تئودوسیوس دوبژانسکی، اثری علمی است که در میانهٔ قرن بیستم نوشته شده است. این کتاب به بررسی تعامل پیچیدهٔ وراثت ژنتیکی، جهشها و آثار تابش میپردازد و توضیح میدهد که انواع گوناگون تابش چگونه میتوانند تغییراتی در مادهٔ ژنتیکی ایجاد کنند. این اثر دستاوردهای ژنتیک و زیستشناسی پرتوی را یکجا گرد میآورد و بازتابدهندهٔ نگرانیهایی است که در جامعهٔ پس از جنگ دربارهٔ پیامدهای انرژی اتمی پدید آمد. آسیموف و دوبژانسکی در این بررسی مفصل، سازوکار مولکولی وراثت را تحلیل میکنند و نقش سلولها، کروموزومها، ژنها و آنزیمها را در بیان ژنتیکی توضیح میدهند. آنها جهشها، چه خودبهخودی و چه ناشی از تابش، را بررسی کرده و شرح میدهند که دوزها و انواع مختلف تابش چگونه میتوانند جهشهای زیانبار ایجاد کنند. نویسندگان ضمن بررسی پیامدهای زیستی قرار گرفتن پستانداران در معرض تابش، بهویژه در ارتباط با سرطان و اختلالات ژنتیکی، تأثیر تابش زمینهای و منابع ساخت بشر را نیز روشن میکنند. در نهایت، کتاب بر ضرورت مدیریت محتاطانهٔ میزان قرارگیری در معرض تابش تأکید میکند تا آثار ژنتیکی آن بر نسلهای آینده کاهش یابد.