«قىزىل بىلەن قارا : 19-ئەسىر خاتىرىلىرى » – ستاندال ناملىق رومان 1830-يىلى ئېلان قىلىنغان . بۇ رومان فرانسىيەنىڭ يېزا رايونلىرىدىن كەلگەن ، ئارزۇسى يېڭى بىر ناپولېئون بولۇش بولغان جۇلىيەن سورېل ناملىق ياش ئادەمنىڭ ھېكايىسىنى بايان قىلىدۇ . ئوقۇتقۇچى ۋە كاتىپ بولۇش سۈپىتى بىلەن ، ئۇ بۇرژۇئا ۋە ئارىستوكرات جەمئىيىتىگە كىرىدۇ ھەم رېنال خانىم ۋە ماتىل دې لا مول دېگەن ئىككى ئايال بىلەن قىزغىن مۇناسىۋەت كەلىشىپ قويىدۇ . تىخچىنىڭ ئوغلىدىن ئاقسۆڭەككە ئۆر لىشى شۇ 19-ئەسىردىكى فرانسىيەدە ئارزۇ ، يالغانچىلىق ۋە سەمىمىي ھېسسىياتلار ئوتتۇرىسىدىكى چېگرىنى سىناپ باقىدۇ .
ۋىكىپېدىيادىكى بۇ كىتاب توغرىسىدىكى بەت: en.wikipedia.org/wiki/The_Red_and_the_Black fr.wikipedia.org/wiki/Le_Rouge_et_le_Noir