‘De laatste Atheners’ van Viktor Rydberg is een roman die in 1859 werd geschreven. De handelinge speelt zich in de antieke tijd af en beschrijft het triumf van het christendom over de klassieke cultuur, via het verhaal van Krysantheus: een edele denker die droomt van het herstellen van de gouden eeuw van Griekenland. De roman verkent het conflict tussen vrijheid van geloof en religieuze dwang en portretteert op beide partijen bewonderenswaardige én corrupte figuren. Rydberg verheerlijkt de wijsheid en schoonheid van de oude Griekse beschaving, terwijl hij ook de fanatische neigingen binnen de dominante christelijke kerk van zijn tijd bekritiseert.