«پىزا» – بۇ ئانونىم يازغۇچى تۈزگەن تارىخىي ھېكايە بولۇپ ، 19-ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرىدا يېزىلغان دەپ قارالىدۇ. بۇ ئەسەر ئىتالىيەنىڭ پىزا شەھىرىنىڭ مول مەدەنىيەتلىك ۋە ئارخىتېكتۇرلۇق مىراسىنى تەھلىل قىلىپ ، بولۇپمۇ ئوتتۇرا ئەسىردە پىزانىڭ سەنئەت ، ئارخىتېكتۇر ۋە تارىختىكى ئەھمىيىتىنى ، شۇنىڭدەك ياۋروپا مەدەنىيىتىگە بولغان تەسىرىنى تەپسىلىي بايان قىلىدۇ. كىتابنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا بىر ساياھەتچىنىڭ پىزاغا بارغان سەپىرى تەسۋىرلەنگەن بولۇپ ، ئۇنىڭ پىزىغا كېلىشى بىلەن ئىتالىيە سەنئىتىگە قارىتا قالغان تەسىراتى بايان قىلىنغان . بايان قىلغۇچى لۇككا دىن يولغا چىقىپ پىزاغا بارغاندىكى كۆرگەن مەنزىرىلەر ، بولۇپمۇ پىزانىڭ داڭلىق ساياھەت نوقتىلىرى – دۇئوم مەيدانى ۋە شۇ يەردىكى كاتېدرال ، يان تۇرغان مۇنار قاتارلىقلار توغرىسىدا تەپسىلىي بايان قىلىدۇ . مازمۇندا نوستالگىيە ۋە ھۆرمەت كۆرسىتىش كەيپىياتى يارىتىلغان بولۇپ ، بايان قىلغۇچى ئىلگىرى پىزاغا بېرىپ كۆرگەنلىكى ۋە شۇ شەھەرنىڭ سەنئەت جەھەتتىكى ئۇلۇغلۇقىغا مۇناسىۋەتلىك ئەسلىمىلەرنى ياد لايدۇ ؛ بۇ ئارقىلىق پىزانىڭ ئىستورىيىسى ۋە سەنئەتتىكى مۇۋەپپەقىيەتلىرى تەھلىل قىلىنغان . پىزانىڭ تارىخىي ئەھمىيىتى ۋە ئارخىتېكتۇرلۇق گۈزەللىكى تەپسىلىي بايان قىلىنغان بولۇپ ، ھېكايەنىڭ دەسلەپكى قىسمىدىلا پىزانىڭ روشەن كۆرۈنۈشى يارىتىلغان .