„Pisa” autorstwa Anonimusa to dzieło historyczne, najprawdopodobniej napisane w końcu XIX wieku. Praca przybliża bogate kulturowe i architektoniczne dziedzictwo włoskiego miasta Pizy, opisując jego znaczenie w sztuce, architekturze i historii, zwłaszcza w okresie średniowiecznym, oraz wpływ na europejską cywilizację. Na początku książki opisuje się podróż autora do Pizy, z akcentem na wrażenia, które wywołała na niego włoska sztuka po przybyciu. Autor reflektuje nad swoimi doświadczeniami podczas podróży z Lukki oraz o pięknie krajobrazu w okolicy Pizy, a potem przechodzi do opisu monumentalnych obiektów miasta – słynnej Placu Katedralnego i takich budowli jak katedra, Schody Pięciokątne oraz baptysterium. Tekst wzbudza poczucie nostalgii i poważania dla piękna Pizy; autor wspomina wcześniejszą wizytę w tym mieście oraz wszystkie przywiązane do niego wydarzenia i obiekty, co stanowi podstawę dla dalszego eksplorowania jego historii i artystycznych osiągnięć. Detalijny opis znaczenia Pizy z punktu widzenia historii i architektury od razu stwarza żywy obraz tego miasta.