«روھ ، ھەرىكەت ۋە مونىزم » – جورج جون رومانېس نىڭ 19-ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرىدا يازغان پەلسەپىۋى ئەسىرى دۇر . بۇ ئەسەردە روھ ، ھەرىكەت ۋە مونىزم قارىشى ئوتتۇرسىدىكى مۇرەككەپ مۇناسىۋەت تەھلىل قىلىنغان بولۇپ ، روھىيات چىلىق ۋە ماتېرىيالىزم قاتارلىق تۈرلۈك پەلسەپىۋى نۇقتىئى نەزەرلەر ئوتتۇرىغا قويۇلغان . رومانېس ئىلمىي نۇقتىئى نەزەردىن پايدىلىنىپ ، روھىي جەريانلارنىڭ فىزىولوگىيىلىك ئاساسىنى تەكشۈرگەن ھەمدە پەلسەپىۋى مۇنازىرىلەردە كۆپ ئۇچرايدىغان روھ-تېنە قوشمىچىلىقى قارىشىنى تۈزەشكە ئىنتىلىغان مونىزم قارىشىنى ئوتتۇرىغا قويغان . بۇ ئەسەردە يازغۇچى پسىخولوگىيە ساھەسىدىكى تارىخىي ئىدىيىلەرنى تەھلىل قىلىپ ، كېيىنكى بولەكتە راۋاجلاندۇرۇلىدىغان ئاساسلىق تېمىلارنى تونۇشتۇرغان . رومانېس توماس خوبز نىڭ پسىخولوگىيە ئىدىيەسىگە قوشقان دەسلەپكى تۆھپىلىرىنى ، بولۇپمۇ ھەرىكەت بىلەن اڭلاش ئوتتۇرسىدىكى مۇناسىۋەت توغرىسىدىكى پىكرىنى مۇزاكىرە قىلغان . ئۇ يەنە نېرۋا سىستېمىسىنىڭ مېخانىزملىرى ھەمدە ئۇلارنىڭ روھ ۋە ئېڭ بىلەن قانداق مۇناسىۋىتى بارلىقى توغرىسىدا تەپسىلىي بايانلارنى يېزىپ كەتكەن . ئۇ مۇنداق نەزەرىيەنى ئوتتۇرىغا قويغان : بىلىش تۈپ جەھەتتىن ھەرىكەت بىلەن مۇناسىۋەتلىك . بۇ نەزەرىيە كېيىنكى بولەكتە رومانېس ئوتتۇرىغا قويغان مونىزم توغرىسىدىكى تەپسىلىي مۇلاھىزىلەرگە ئاساس سالغان . بۇ ئەسەر روھ بىلەن ماددا ئوتتۇرسىدىكى ئالاقىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىشقا پۇرسەت ياراتقان ھەمدە ئېڭگە نىسبەتەن ئىنچىكە چۈشەنچە بىلەن ماتېرىيالىزمغا خىرىس قويغان .