„Pierwszy tom wojny peloponeskiej” autorstwa Tukidydesa to dzieło historyczne napisane w V wieku p.n.e. Opisuje zniszczającą wojnę między Atenami a Spartą, lecz praca kończy się nagle w 411 r. p.n.e., pozostawiając konflikt niezakończony. Sam Tukidydes, jako ateński generał, wprowadził nowatorskie metody badania historii, dokumentując wojskowe kampanie, polityczne debaty oraz słynne przemówienia, np. pogrzebową orację Peryklidesa. Jego podejście wyklucza udział bóstw w rozwoju wydarzeń, skupiając się raczej na ludzkich decyzjach i działaniach, które kształtują bieg historii.