نىكولاي ۋاسىلېۋىچ گوگولنىڭ « باش تەپتىش » ناملىق پۇرسەت ئوينى 19-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە يېزىلغان كلاسسىك كومېدىيە بولۇپ ، ئۇ روسىيە ادەبىياتىنىڭ ئەڭ چوڭ شەرەپلىك ئەسەرلىرىنىڭ بىرى دەپ قارالغان . بۇ پۇرسەت ئوينىدا ئاساسلىق پېرسوناژ ئىۋان ئالېكساندروۋىچ خلېستاكوف دۇر ؛ ئۇ ھۆكۈمەتتە تۆۋەن دەرىجىلىك بىر خادىم بولسىمۇ ، كىچىك ناھىيە بازىرىدىكى چىرىك ئەمەلدارلار ئۇنى يۇقىرى دەرىجىلىك تەپتىش دەپ قارايدۇ . هېكايەدە ئۇمۇمىي جەھەتتىن ھەجۋىيلىك بىلەن زورۇق ئىجتىمائىي تەنقىد بىرلەشتۈرۈلگەن بولۇپ ، بيۇروكراتىيە ، چىرىكلىك ۋە ئادەملەرنىڭ غەلىتە ئىپادىلىرى تەھلىل قىلىنغان . پۇرسەت ئوينىنىڭ باشلىنىشىدا ، ۋالىي ۋە ئۆزگەچە ئەمەلدارلار بىر باش تەپتىش ناھىيە بازىرىغا يوشۇرۇن كېلىدىغانلىقىنى ئىگىلىگەندە پانىككە چۈشىدۇ ؛ چىرىكلىكى ۋە ناچار ئىقتىدارى ئاشكارىلىنىپ قېلىشتىن قورقۇپ ، ئۇلار ئۈنۈملۈك ۋە مۇۋاپىق ئىپادىلەرنى كۆرسىتىش ئۈچۈن جىددىي تەييارلىق قىلىشقا باشلايدۇ . بۇ قالايمىقانچىلىقنىڭ ئارىسىدا خلېستاكوف مېھمانخانىغا كېلىدۇ ؛ بىر قاتار چۈشەنچە سىزلىكلەر ئەمەلدارلارنىڭ ئۇنى باش تەپتىش دەپ قاراشىغا سەۋەب بولىدۇ . ئەمەلدارلار ئۇنىڭغا يالقۇن لىنىپ ، تەسىر قىلىشقا ئۇرۇن سىمۇ ، ئۆزى ناھايىتى جاپالىق تۇرمۇش كەچۈر ۋاتقان خلېستاكوف ، ئۇلارنىڭ مەغرۇرانە تەدبىرلىرىنىڭ غەلىتى لىكىگە چۆمۈپ كېتىدۇ . بۇ پۇرسەت ئوينى ، ئاكتىپلىق ۋە ئىجتىمائىي قىياپەتلەرگە قارىتىلغان كۈلكىلىك تەنقىد بولۇپ ھېسابلىنىدۇ .