‘Candide, of het optimisme’ van Voltaire is een Franse satire die voor het eerst in 1759 werd gepubliceerd. De jonge Candide leeft een beschut leven in het paradijs en wordt er door zijn mentor, professor Pangloss, geleerd over de Leibniziaanse optimisme – volgens deze filosofie is ‘alles zo goed als het kan zijn’ in ‘de beste van alle mogelijke werelden’. Deze idyllische omstandigheden eindigen plotseling en Candide komt terecht in een reeks moeilijkheden die hem langzaam uit de illusies halen. Door fantastische, snel verlopende avonturen maakt Voltaire zich grappig over religie, overheden, legeren en filosofen; tegelijkertijd probeert hij het probleem van kwaad te begrijpen en pleit uiteindelijk voor een praktisch principe: ‘We moeten onze eigen tuin verzorgen.’