The North-Americans of yesterday : a comparative study of North-American…. Fredericka S. Dellenbaugha to porównawcze studium etnologiczne napisane pod koniec XIX wieku. Omawia sposoby życia, sztuki, języki, ustroje, mity i kulturę materialną rdzennych ludów całej Ameryki Północnej, argumentując za ich jednością etniczną i korygując zarówno romantyzm, jak i prymitywne skale czasowe „epoki kamienia”. Opierając się na badaniach terenowych, zbiorach muzealnych oraz Biurze Etnologii Amerykańskiej, oferuje szeroką, ilustrowaną syntezę przeznaczoną dla ogólnego czytelnika i studentów amerykańskiej archeologii i etnologii. Początek tego studium wyjaśnia jego genezę w publicznych wykładach, wskazuje główne źródła naukowe i określa cel autora: przedstawić rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej jako spójną, niegdyś żywotną rasę świata, której kultury różniły się środowiskiem i historią, a nie rodzajem. Dellenbaugh krytykuje sztywne globalne schematy „paleolit/neolit”, wysuwa tezę, że przedlodowcowe lub wczesnolodowcowe połączenia lądowe oraz zmiany klimatu napędzały migracje równoleżnikowe, i zarysowuje gradient kulturowy od ośrodków południowych (np. jukateckich) przez uto-azteckie, siouańskie, algonkińskie, atapaskańskie aż po odrębnych Eskimosów. Przeciwstawia upadek nizin rozkwitowi wyżyn (np. nahuatl), odnotowuje bariery górskie kształtujące różnice wschód–zachód i twierdzi, że skutki epoki lodowcowej utrzymywały się aż po czasy niedawne. Rozdział wstępny odrzuca również mylne miano „Indianin”, przyjmuje termin „Amerind” i szczerze relacjonuje europejskie okrucieństwo, wzywając do obiektywnego badania poza stereotypem. Następny rozdział rozpoczyna przegląd językowy: liczne rodziny pniowe i dialekty, trwałość języków (np. tewa w Hano), język migowy oraz żargony handlowe, takie jak chinook, budowa polisyntetyczna (z analogią do baskijskiego), osobliwości fonetyczne, starania o ujednolicenie transkrypcji oraz znamienna jednorodność mowy eskimoskiej.