Treatise on light : In which are explained the causes of that which occurs in…
Kitob haqida
كرىستىئان خۇيگېنس نىڭ « نۇر توغرىسىدا ماقالە » 17- ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرىدا يېزىلغان بىر پەن ماقالىسى دۇر . بۇ ئەسەردە نۇرنىڭ خۇسۇسىيەتلىرى تەھلىل قىلىنغان بولۇپ ، نۇرنىڭ ئەكس ئېتىلىش ۋە سۇنۇلۇش قاتارلىق ھادىسىلەرگە مۇھىم دىققەت ئېتىلگەن ؛ شۇنداقلا ئىسلاندىيە كرىستال لىرىنىڭ غەيرىي ئىپادىلىرى توغرىسىدا مۇھىم بايقاشلار قىلىنغان . خۇيگېنس نۇرنىڭ ئىپادىلىرىنى ماتېماتىكا پرىنسىپلىرى ۋە تەجرىبىلىك ئىسپاتلار ئارقىلىق چۈشەندۈرۈشنى مەقسەت قىلغان بولۇپ ، بۇ بايانلار ئۇنىڭ دەۋرىدىكى پەن تەتقىقاتلىرىنى ئەكس ئەتتۈرگەن . ماقالىنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا يازغۇچىنىڭ يېزىشقا بولغان ئىرادىسى ۋە تەتقىقات نەتىجىلىرىنىڭ فرانسىيەدىكى شاھىي پەنلەر ئاكادېمىيەسىگە سۇنۇلغان بايانى تونۇشتۇرۇلغان . خۇيگېنس ئۆز تەتقىقاتىنىڭ لوگىكىلىق يىپۇن كا ۋە تەجرىبىلىك بايقاشلارغا ئاساسلانغانلىقىنى بايان قىلىپ ، نۇرنىڭ تارقىلىشى توغرىسىدىكى خاتا چۈشەنچىلەرنى ئايدىڭلاشتۇرۇشنى ئارزۇ قىلغان . ئۇ نۇرنى « روھانىي ماددىنىڭ ھەرىكىتى » دەپ قاراشنى تەنقىد قىلىپ ، بۇرۇنقى نەزەرىيىلەرگە باھا بېرىپ ، نۇرنىڭ توغرا سىزىقتا تارقىلىشى ، ئەكس ئېتىلىشى ۋە سۇنۇلۇشى پرىنسىپلىرىنى تەتقىق قىلىشنىڭ ئاساسىنى تۇرغۇزغان ؛ ئاخىرىدا ئىسلاندىيە كرىستال لىرىدا بايقالغان ئۆزگىچە خۇسۇسىيەتلەر توغرىسىدا تەپسىلىي تەتقىقاتلار ئېلىپ بارغان . بۇ ماقالە ئوپتىكىلىق ھادىسىلەرنى تەتقىق قىلىش ۋە پەنىي چىنلىققا يېتىش ئۈچۈن مۇھىم ئاساس سالغان .
