«پەننىڭ تارىخى – 2- توم » ، ھېنرى سمىت ۋىليامس ۋە ئېدۋارد خ . ۋىليامس تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ ، 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە تۈزۈلگەن تارىخىي باياناتتۇر . بۇ كىتاب رومان ئىمپېرىيەسىنىڭ چۈشكەنلىكىدىن 18-ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىغىچە بولغان مەزگىلدە پەن ئىدىيەسى ۋە كۆزىتىش لەرنىڭ تەرەققىياتىنى تەھلىل قىلىدۇ . بۇ تومدا بولۇپمۇ قەدىمكى زاماندىن ئوتتۇرا ئەسىرگىچە ۋە زامانىۋى پەننىڭ دەسلەپكى مەزگىلىگىچە بولغان ئۆزگىرىشلەر تەكىتلەنگەن بولۇپ ، كوپېرنىكۇس ، گالىلېئو ، نيۋتون قاتارلىق مۇھىم پەن ئالىملىرى ۋە نەزەرىيىلىرى تەھلىل قىلىنغان . كىتابنىڭ دەسلەپكى بۆلۈملىرىدە يازغۇچىلار شۇنچە كەڭ مەزگىل ئىچىدىكى پەن تەرەققىياتىنى خۇلاسىلەشتە قويۇلىدىغان خىرىسلارنى تونۇشتۇرۇپ ، ۋاقىت جەھەتتىكى ئۇدا لىق بىلەن باش تېمىلار جەھەتتىكى ماسلىقنى ساقلاشقا ئەھمىيەت بەرگەن . يازغۇچىلار « قارا دەۋر » ناملىق پەريودنىڭ مەۋجۇدلۇقىنى تونۇشتۇرۇپ ، بۇ مەزگىلدە ئەسلىي پەن تەتقىقات لىرىنىڭ كۆپىنچە يوقالغانلىقىنى ، بۇنىڭ ئاساسلىق سەۋەبىنىڭ دىنىي ئىدىيىلەرنىڭ ھۆكۈمرانلىق قىلىشى ۋە ئىقتىسادنىڭ توختاپ قېلىشى دەپ بايان قىلغان . ئوتتۇرا ئەسىردىكى پەن ئارقىلىق ، يازغۇچىلار غەربىي ياۋروپادىكى توختاپ قېلىش ھالىتى بىلەن ئەرەب دۇنياسىدىكى ئىلگىرىلەشلەرنى بايان قىلىپ ، ئەرەب مۇتەخەسسىس لىرىنىڭ گرېك مەدەنىيىتىنىڭ بىلىملىرىنى ساقلاپ قېلىشى ۋە ئۇلارنى كېڭەيتىشىنىڭ كېيىنكى ياۋروپا پەن تەرەققىياتىغا يول ئاچ قانلىقىنى تەكىتلىگەن . كىتابنىڭ باش بۆلۈملىرى كېيىنكى پاراگراف لاردا مۇھىم پەن نەزەرىيىلىرى ۋە ئۇلارنىڭ تەرەققىياتىنىڭ ساياسىي ، ئىجتىمائىي ، مەدەنىيەتلىك مۇھىتىنى تەپسىلىي تەھلىل قىلىشقا ئاساس سالغان .
Volume 2: The beginnings of modern science