Van Batavia naar Atjeh, dwars door Sumatra
Kitob haqida
Fernand Abraham Bernardning «Van Batavia naar Atjeh, dwars door Sumatra» asari XIX asr oxirida yozilgan sayohat qissasidir. Matnda Sumatraga oid batafsil tasvirlar berilib, muallif duch kelgan turli joylarning manzaralari, tarixiy sharoitlari hamda ijtimoiy-madaniy jihatlari haqida mulohaza yuritiladi. Bernard sermazmun tasvirlar orqali o‘quvchilarga mintaqaning tabiiy go‘zalligi va murakkab tarixlari haqida tasavvur beradi, o‘tmishdagi notinch voqealar bilan osoyishta bugungi kun o‘rtasidagi qarama-qarshilikni ta’kidlaydi. Qissaning boshlanishida muallif Bataviyadan safarga tayyorgarlik ko‘rar ekan, shaharda va uning atrofida kechirgan taassurotlarini eslaydi. U manzara, daryolar va kanallarning sokinligi, mustamlakachilik tarixi fonida yorqin namoyon bo‘ladigan madaniy manzaralar haqidagi taassurotlarini bayon qiladi. Ushbu ko‘p qirrali muhitni kezarkan, u o‘tmishdagi kurashlar va bu zaminni shakllantirgan fojealarga ishora qilib, tarixiy jarohatlariga qaramay gullab-yashnashda davom etayotgan rang-barang hayotga chuqur minnatdorligini ifodalaydi. Muallifning mushohadali ohangi sayohatlarining ham shaxsiy, ham kengroq tarixiy ahamiyatini belgilab beradi va o‘quvchilarni u bilan birga Sumatra bo‘ylab sayohatga chorlaydigan mulohazakor kayfiyatni yaratadi.
