Historical materialism and the economics of Karl Marx
Kitob haqida
Benetto Krochening “Tarixiy materializm va Karl Marks iqtisodiyoti” asari XIX asr oxirida yozilgan falsafiy tanqiddir. Asarda ko‘pincha Marks g‘oyalari bilan bog‘lanadigan tarixiy materializm tushunchalari tahlil qilinadi va talqin etiladi, ularning falsafiy asoslanganligi hamda tarix va iqtisodiyotni anglashdagi ahamiyati shubha ostiga olinadi. Kroche tarixga ko‘rsatiladigan iqtisodiy ta’sirlar bilan ularga ko‘pincha hamroh bo‘ladigan falsafiy talqinlarni farqlashga intiladi. Kitobning boshlanishida Kroche falsafiy tanqid orqali tarixiy materializmning mohiyatini, xususan, Antonio Labriolaning bu mavzuga qo‘shgan hissasiga murojaat qilgan holda, aniqlashtirish niyatini bayon etadi. Kroche tarixiy materializmni tarixning qat’iy falsafasi sifatida emas, balki tarixiy voqealarni shakllantiradigan iqtisodiy omillarga oid ma’lumotlar majmuasi sifatida tushunish kerakligini ta’kidlaydi. U tarixiy materializm butun tarixni faqat iqtisodiy sharoitlargagina keltirib chiqarishga intiladi, degan turli talqinlarni tanqid qiladi va buning o‘rniga tarixiy jarayonda turli ijtimoiy omillar hamda individual harakatlarning rolini qamrab oladigan yanada nozik tushunchani ilgari suradi. Mazkur asosiy nuqtayi nazar keyingi boblarda iqtisodiyot va tarix o‘rtasidagi aloqalarni chuqurroq o‘rganish uchun zamin yaratadi.
