„Materializm historyczny i ekonomia Karola Marksa” Benedetta Croce to filozoficzna krytyka napisana na końcu XIX wieku. Praca analizuje i interpretuje pojęcia materializmu historycznego, często łączone z ideami Marksa, podważając ich filozoficzną ważność oraz implikacje dla zrozumienia historii i ekonomii. Croce stara się rozróżnić między ekonomicznymi wpływami na historię a filozoficznymi interpretacjami, które często je towarzyszą. W wstępie do książki wyraża zamiar wyjaśnienia natury materializmu historycznego poprzez filozoficzną krytykę, odnosząc się przy tym do wkładu Antonia Labrioli w tę tematykę. Podkreśla, że materializm historyczny nie powinien być niesłusznie interpretowany jako ostateczna filozofia historii, lecz raczej jako zbiór informacji o ekonomicznych czynnikach, które kształtują wydarzenia historyczne. Krytykuje różne interpretacje, według których materializm historyczny usiłuje redukować całą historię do jedynie ekonomicznych warunków, postulując zamiast tego bardziej złożone rozumienie, uwzględniające rolę różnych społecznych czynników i indywidualnych działań w procesie historycznym. Taka podstawa umożliwia dalsze dogłębienie związków pomiędzy ekonomią a historią w kolejnych rozdziałach.