„Zeznanie Stawrogina i Plan życia wielkiego grzesznika” F. M. Dostojewskiego to utwór fikcyjny napisany na początku XX wieku, choć porusza tematy związane z moralnymi i egzistencjalnymi dilematami średniego XIX stulecia. Ten tekst połącza dogłębne zeznanie problematycznego bohatera – Nikolaja Stawrogina – z ogólniejszym opisem nieukończonej powieści Dostojewskiego o życiu wielkiego grzesznika. Tekst dotyka tematów winy, spłacania win i psychologicznych złożoności ludzkiej natury. Na początku narracji Nikolaj Wsewołodowicz Stawrogin przedstawia się jako człowiek zmaganie się z głębokimi wewnętrznymi konfliktami i moralną niejednoznacznością. Ma bezsennice i przeżywa stan niepokoju, gdy rozmyśla nad wizytą u biskupa Tichona w pobliskim klasztorze. W pierwszym odcinku opisane są jego spotkania z różnymi postaciami oraz sprzeczne opinie, jakie one o nim mają, co daje obraz człowieka coraz bardziej prześladowanego przez swoją przeszłość – zwłaszcza przez ciemny epizod związany z młodą dziewczyną imieniem Matryosha. W toku narracji dramatyczny i introspektywny ton tekstu zachęca czytelników do eksplorowania głębi psychiki Stawrogina oraz egzistencjalnych pytań dotyczących grzechu, odpowiedzialności i poszukiwania zrozumienia w obliczu nieuniknionej winy.