Doktor Yakob Hartmanning «Xudoning yaratilishi» asari XIX asr oxirlarida yozilgan deb taxmin qilinadigan ilmiy nashrdir. Asarda Xudo va koinotning mohiyati haqidagi fundamental savollar o‘rganilib, diniy e’tiqodlar ilmiy nuqtayi nazardan tanqidiy tahlil qilinadi. Muallif ilohiylik haqidagi an’anaviy tasavvurlarni sirli mazmundan xalos etishga intilar ekan, mavjudlikni oqilona tushunishni yoqlaydi va Xudo tushunchasi g‘ayritabiiy mavjudot emas, balki inson tasavvurining mahsuli ekanini ta’kidlaydi. Matn boshida doktor Hartmann uyushgan dinga nisbatan keng tarqalgan norozilik va shubhani bayon qilib, uning asoslarini hamda aqidalarni davom ettirib kelayotgan ruhoniylar hokimiyatini tanqid qiladi. U insoniyatning samoviy jismlarga ibtidoiy sig‘inishdan ilmiy sohaga qadar bosqichma-bosqich kechgan intellektual taraqqiyotini muhokama qilib, yangi haqiqatlar ko‘pincha qaror topgan e’tiqodlar bilan kurashishini ta’kidlaydi. Hartmann astronomiya tarixidan misollar va qadimgi falsafiy tafakkurga ishoralar orqali insonning ham jismoniy, ham intellektual evolyutsiyasini yanada kengroq o‘rganish uchun zamin hozirlaydi; oxir-oqibat, insonlar o‘zlarining rivojlanish yo‘lining bir qismi sifatida o‘z xudolarini yaratgan, degan fikrni ilgari suradi.