«Ірасэма» Жазэ дэ Аленкара — раман, апублікаваны ў 1865 годзе. Дзеянне адбываецца ў каланіяльны перыяд Бразіліі; у цэнтры сюжэта — забароненае каханне паміж Ірасэмай, індзейскай жанчынай з племені табажара, і Марцінам, партугальскім каланістам, які саюзнічае з ворагамі яе народа. Іх саюз прыносіць на свет Моасіра, сімвалічна паказанага як першага сапраўднага бразільца. Праз гэтую легендарную гісторыю Аленкар пераасэнсоўвае заснаванне Сеары і даследуе культурнае і расавае змешванне, якое сфарміравала бразільскую ідэнтычнасць, спалучаючы індзейскую традыцыю з еўрапейскім уплывам у алегарычным аповедзе пра каланізацыю.
Вікіпедыйная старонка пра гэтую кнігу: en.wikipedia.org/wiki/Iracema