„Tajemnica rzymskiego kapelusza: Sprawa dedukcji” autorstwa Ellery’ego Queena to detektyw z początku XX wieku. Opowiada o klasycznej sprawie zabójstwa, która rozgrywa się w teatrze na Broadwayu – inspektor Richard Queen i jego syn Ellery prowadzą dochodzenie w sprawie otrucia znanego prawnika podczas przedstawienia. Sprawa opiera się na dokładnej dedukcji, podejrzliwie pustych miejscach w lożach widzów oraz zagubionym kapeluszu, który okazuje się kluczowym elementem rozwiązania zagadki. Na początku powieści znajduje się przedmowa przyjaciela, który opowiada o odnalezieniu rękopisu Ellery’ego i opisuje wzajemne zalety ojca i syna w śledztwie. Dziennikarz przenosi nas potem do teatru na przedstawienie z udziałem gangsterów, gdy nagle wykrywa się, że jeden z widzów – Monte Field – leży martwy na swoim miejscu. Oficer Doyle zamknął budowę, a inspektor Queen i Ellery ustalili dokładny czas śmierci (ostatni raz widziano Fielda żywego około godz. 9:25, a znaleziono go martwego około godz. 9:55). Obok ciała odnaleziono siedem pustych miejsc w lożach, a także brakujący kapelusz. Podczas pierwszych dochodzeń odkryto półpustą butelkę napoju z imbierem, flaszkę, dowody wskazujące na użycie szybko działającego trucznika, ale nie znaleziono broni ani śladów ran. Ze słów portiera i konserwatora wynika, że nikto nie wchodził ani nie wychodził z teatru w tę noc; przy tym znany oszustwa „Parson” Johnny Cazzanelli został pojmany podczas próby ucieczki, a były partner Fielda – Benjamin Morgan – był obecny wśród widzów. Policja zaczyna zbierać nazwiska i resztki biletów, rozpoczyna dokładne poszukiwania i uznała zagubiony kapelusz za kluczowy element śledztwa. Opis postaci oraz mapa teatru pomagają w sprawnym prowadzeniu dochodzeń.
Strona Wikipedii o tej książce: en.wikipedia.org/wiki/The_Roman_Hat_Mystery