خوسې مارتىنىڭ « ئۆلۈملۈك دوستلۇق » ناملىق رومانى 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرقى يىللىرىدا يېزىلغان بولۇشى مۇمكىن . هېكايە مارتىنىڭ چوڭقۇر سىياسىي ئېتىقادلىرى ۋە كۇبانىڭ مۇستەقىللىقى ئۈچۈن بولغان تۆھپىسىنى ئارقا پەردە قىلىنغان ھالدا سۆزلەنگەن بولۇپ ، كۈرەش ، قۇربانلىق ۋە ئەركىنلىك ئىزدەش تېمىلىرىنى ئەكس ئەتتۈرگەن . « ئۆلۈملۈك دوستلۇق » ناملىق روماننىڭ باشلىنىش قىسمى خوسې مارتىنىڭ تۇرمۇشى ھەمدە بۇ روماننى يازغان مۇھىت توغرىسىدا ئۇچۇرلار بېرىدۇ . روماننىڭ نەشىر قىلىنىش تارىخى تونۇشتۇرۇلۇپ ، دەسلەپتە باب - باب لاشتۇرۇلغان ھالدا نەشىر قىلىنغانلىقى ۋە ئۇنىڭ نامايەن بولماسلىقىنىڭ سەۋەبلىرى بايان قىلىنغان . ما تېرىيالدا مارتىنىڭ كۇبانىڭ مۇستەقىللىق ھەرىكىتىگە بولغان ئاتاق - ئابرو يى ، سىياسىي قالايمىقانچىلىق ۋە شەخسىي قۇربانلىقلارنىڭ ئۇنىڭ تۇرمۇشىدىكى رولى تەسۋىرلەنگەن . كاسترو بىلەن بولغان ئالاقىسى ۋە ئوي - پىكىرلىرى توغرىسىدىكى بايانلارمۇ روماننىڭ روھىنى چۈشەندۈرۈشتە مۇھىم رول ئوينايدۇ . شەخسىي كۈرەشلەر بىلەن دۆلەتنىڭ تەرەققىياتىنىڭ زىچ باغلىنىشى روماننىڭ ماھىيىتىنى گەۋدىلەندۈرۈپ ، رومان دا ئىپادىلەنگەن چوڭقۇر فىلوسوفىيەلىك ۋە سىياسىي مەزمۇنلارغا يېتەكچىلىك قىلىدۇ .