„Els Deu Mil” autorstwa Ksenofona to historyczny tekst napisany w końcu IV wieku p.n.e. Opisuje podróż i wojskowe kampanie Ksenofona oraz greckich najemników, zwanych „Deu Mil” lub „Dziesięć Tysięcy”, którzy walczyli po bok Cyrusa Młodszego przeciwko jego bratu Artakserksesowi w imperium perskim. Jako żołnierz i uczeń Sokratesa, Ksenofon daje wiele cennych informacji o liderstwie, lojalności oraz doświadczeniach najemników w burzliwym okresie historii. Wstęp do książki przedstawia samego Ksenofona i przygotowuje czytelnika do opowieści o epickiej podróży tych dziesięciu tysięcy żołnierzy. Zwraca on uwagę na życiowe konteksty Ksenofona oraz na wpływy, które miały na niego, zwłaszcza jego relację z Sokratesem i decyzję o wstąpieniu do ekspedycji pod dowództwem Cyrusa Młodszego. Tekst opisuje polityczne intrygi tamtej epoki, w tym tajne przygotowania Cyrusa do wojny z bratem oraz proces rekrutacji greckich najemników. Wraz z rozwojem narracji czytelnicy poznają kluczowych bohaterów tej dramatycznej kampanii wojskowej, a także wyzwania, przed którymi staną w perskim środowisku.