«دىن ۋە سەنئەت قەدىمكى يۇناندا» – ئېرنېست ئارتور گاردنېر ناملىق مۇھاكىمە ، 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يىللىرىدا يېزىلغان بولۇشى مۇمكىن . بۇ ئەسەردە دىن ۋە سەنئەت ، بولۇپمۇ ھەيكەلچىلىك ئارقىلىق قەدىمكى يۇنان مەدەنىيىتىدە قانداق ئالاقە باغلاپ تۇرغانلىقى تەپسىلىي تەھلىل قىلىنغان . گاردنېر يۇنان پانتېئونىنىڭ سەنئەت ئىشلىرى ۋە جامائەت تۇرمۇشىغا قانداق تەسىر كۆرسەتكەنلىكىنى تەھلىل قىلىپ ، سەنئەت غايى لىرى ۋە دىنىي تونۇشنىڭ تەرەققىياتىغا ئەھمىيەت بېرىدۇ . ئەسەرنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا قەدىمكى يۇناندا دىن بىلەن سەنئەت ئوتتۇرسىدىكى مۇرەككەپ مۇناسىۋەت تونۇشتۇرۇلغان ؛ شۇنداقلا ھازىرقى زامان تەتقىقاتلىرىنىڭ كۆپ قىسمى نەگىزگىي ئۆرپ-ئادەتلەرگە مۇھتاج بولغانلىقى ، لېكىن بۇ خىل تەدبىرنىڭ يۇنان پانتېئونى دىنىي ئىبادەتلىرى ۋە سەنئەت ئىپادىلىرىگە كۆرسەتكەن تەسىرىنى نەزەردىن چىقىرىش خەۋپى بارلىقى بايان قىلىنغان . گاردنېر ئىبادەتخانا ئىلاھ لىرىنىڭ كۆرسىتىلگەن شەكلى ۋە ئىلاھلارنى ئادەمگە ئوخشىتىپ تەسۋىرلەش ئۇسۇلى توغرىسىدا مۇلاھىزە قىلىپ ، بۇ سۈرەتلەرنىڭ نېمە ئۈچۈن رىتۇال فۇنكسىيىسىگە مۇلازىمەت قىلغانلىقى ھەمدە شۇ دەۋردىكى ئېستېتىكا ئۆلچىمى ۋە دىنىي ئەمەلىيەتلەرگە قانداق تەسىر كۆرسەتكەنلىكىنى تەھلىل قىلغان . ئۇ يەنە دىننىڭ ئاممىۋى ، رەسمىي ، شېئىرىي ۋە فىلوسوفىيەلىك جەھەتلىرى ۋە ئۇلارنىڭ سەنئەت بىلەن بولغان ئالاقىسى توغرىسىدا مۇلاھىزە قىلىپ ، ئوقۇرمەنلەرنى بۇ مۇناسىۋەتلەرنىڭ ئەھمىيىتى توغرىسىدا تەنقىدىي تەپەككۈر قىلىشقا تەشەببۇس قىلغان .