„Diamantstad” Hermana Heijermansa to powieść napisana na początku XX wieku. Książka dotyka rzeczywistości życia żydowskiej społeczności w Amsterdamie, analizując problemy społeczne oraz trudności, z którymi muszą stawić czoła poszczególne osoby, np. Eleazar, powracający do zmienionego dzielnika, pełnego wspomnień i głębokich emocji. Na początku powieści Eleazar przybywa do Amsterdamu – z nostalgią, ale także konfrontując się z surowymi realiami zanikającego miasta od czasu swojej ostatniej wizyty. Obserwuje znajome widoki żydowskiego kwartalu, przeżywając mieszankę radości i smutku, a także odczuwając gorycz z powodu głębokiej biedy i upadku otaczającego go świata. Jego interakcje z innymi postaciami – np. Żydem, który czyszczy buty, oraz rabinem – ukazują trudności tej społeczności i podkreślają tematy nierówności społecznej na tle wyrazistych obrazów i ostrego komentarza na temat warunków życia osób ubogich. Wstępna scena nadaje powieści ponure, melancholijne nastawienie, przewidujące dalszą eksplorację zasadniczych problemów społecznych w toku narracji.