„Portugalia i Brazylia: emigracja i kolonizacja” autorstwa D.A. Gomesa Pércheira to krytyczne badanie emigracji Portugalczyków do Brazylii, napisane w końcu XIX wieku. Praca dokładnie analizuje społeczno-gospodarcze czynniki motywujące tę migrację, wliczając atrakcję potencjalnego bogactwa oraz surowe realia, które czekają emigrantów po przybyciu do Brazylii. Autor krytycznie ocenia skutki emigracji zarówno dla Portugalii, jak i jej obywateli, podważa motywację osób decydujących się na wyjazd oraz porównuje warunki w obu krajach. Na początku tekstu autor opisuje ekonomiczne różnice pomiędzy Portugalią a Brazylią, które sprzyjają emigracji, zwracając uwagę na niesłuszne wyobrażenia o możliwościach zdobywania bogactwa w Brazylii. Przedstawia statystyczne porównania wynagrodzeń, kosztów życia i stopni śmiertelności, rysując ponure obraz ryzyków związanych z emigracją. Gdy rozmawia o ambicjach, które skłaniają wielu Portugalczyków do poszukiwania nowego życia w Brazylii, podkreśla konieczność zrozumienia praktycznych realności i historycznego kontekstu tej migracji, aby pomóc swoim rodakom uniknąć niesłusznych oczekiwań.