«Аб адкрыццях і вынаходствах» Баляслава Пруса — папулярная лекцыя, прачытаная ў пачатку 1870-х гадоў. Гэты твор можна аднесці да навуковых публікацый, у якіх разглядаецца значэнне адкрыццяў і вынаходстваў для чалавецтва. У ім даследуецца іх уплыў на прагрэс цывілізацыі і развіццё чалавечых ведаў і прамысловасці, а таксама асэнсоўваюцца дасягненні, зробленыя на працягу гісторыі. У гэтым тэксце Прус акрэслівае адрозненні паміж адкрыццямі, пад якімі разумеецца выяўленне раней невядомых прыродных з’яў, і вынаходствамі, якія прадугледжваюць стварэнне цалкам новых прадметаў або працэсаў. Ён падкрэслівае паступовы характар навуковага прагрэсу і ключавую ролю адукацыі ды дапытлівасці ў стымуляванні інавацый. На працягу лекцыі Прус прыводзіць гістарычныя прыклады важных адкрыццяў і вынаходстваў, паказваючы іх істотны ўклад у дабрабыт чалавека і развіццё цывілізацыі. Ён сцвярджае, што без пашырэння ведаў і наяўнасці кваліфікаваных людзей грамадствам пагражаюць застой і заняпад, падкрэсліваючы важнасць бесперапыннага інтэлектуальнага росту і тэхналагічнага прагрэсу.